آشنایی با آداب و رسوم مردم شهرهای فرمهین، خنجین و تلخاب در شب یلدا

یلدا در شهر فرمهین

مردم شهر فرمهین در این شب دور هم جمع می شوند ، و ضمن انجام صله ارحام ، از خداوند طلب برکت می کنند.

 شب یلدا که در میان مردم خون گرم فراهان ، آیین‌ها و سنت‌های مخصوص خود را دارد ، مردم فرمهین در شب چله در یک منزل جمع می شوند که معمولا در خانه بزرگ و ریش سفید طایفه است و با صحبت کردن و خاطره‌گویی طولانی‌ترین فصل سال را با صمیمیت و کنار هم بودن جشن گرفته به سرمای شب زمستان با محبت و صمیمیت گرما می‌بخشند.

آیین شب یلدا یا شب چله ، خوردن آجیل مخصوص ، گندم شاهدانه ، سنجد ، چغندر با دوغ ، هندوانه ، انار و شیرینی و میوه های گوناگون است که همه جنبه نمادی دارند و نشانه برکت ، تندرستی ، فراوانی و شادکامی هستند.
 
یکی دیگر از رسم های شب یلدا «فال حافظ گرفتن» است ، اگر رسم ها و آیین های دیگر یلدا را میراثی از فرهنگ چند هزار ساله بدانیم ولی فال حافظ گرفتن در شب یلدا در سده های اخیر به رسم های شب یلدا افزوده شده است ، شاهنامه خوانی و قصه گویی پدربزرگ و مادربزرگ دور کرسی برای کوچکترها نیز از آیین های یلدا است که خاطرات شیرینی برای بزرگسالی آنها فراهم می آورد.
 
در سراسر ایران زمین ، جایی را نمی یابید که خوردن هندوانه در شب یلدا جزء آداب و شیوه آن نباشد و فرمهین هم از این قاعده مستثنی نیست و باور دارند که با خوردن هندوانه لرز و سوز و سرما به تن آنها تاثیری ندارد.
 
یکی دیگر از رسم های جالب مردم شهر فرمهین در شب یلدا چله بردن برای نو عروسان است که در این مراسم تعدادی از بستگان عروس سینی های پر از میوه ، کله قند ، شیرینی و برخی مواد غذایی را به خانه ی تازه عروسان می برند ، البته در صورت نامزد بودن عروس و داماد این هدایا توسط خانواده ی داماد برای عروس برده می شود.

یلدا در شهرخنجین

شب یلدا بلندترین شب سال است.در این شب آشنایان اکثراً به خانه ی بزرگ فامیل می روند و مردم در این شب کتابهایی چون شاهنامه را می خوانند و از داستان های قدیمی صحبت می کنند و چون در این موقع هوا سرد است کُرسی (میزی است به شکل مربع  که در وسط اتاق قرار می گیرد و در زیر آن تشتی پر از آتش یا ذغال سرخ شده می گذارند و روی آتش را با خاکستر می پوشانند و بر روی این میز لحاف بزرگی می اندازند به طوری که از هر چهار طرف به میزان تقریباً دو متر بر روی زمین قرار گیرد.) گرمی را برپا می کنند که همه ی افراد در کنار کُرسی می نشینند و بر روی کُرسی نیز آجیل ، تنقلات ، میوه ها و خوردنی هایی که در سایر فصل ها تدارک دیده اند می گذارند که عبارتند از :
زبان محلی : قُووت ( قاووت) ، تخمه آفتابگردان ، کشمش ، نخودچی ، توت ، مویز ، باسلق ، ذرت (پف فیل) کالک تورشه (ترشی مخصوص هندوانه و خربزه و به زبان فارسی: شور هندوانه) قیله تورشه (انگور ترشی) انواع میوه ها اعم از انگور ، انار ، سیب ، هندوانه (هندوانه را زیر کاه ها می گذاردند تا خراب نشود چرا که رطوبت و خنکی آن باعث حفظ میوه ها در برابر خراب شدن می باشد. وقتی از تابستان هندوانه را می چینند زیر زمین هایی داشتند که در تابستان خنک و در زمستان معتدل بود و از تابستان هندوانه ها را در این مکان ها می گذاشتند ودر شب یلدا نوش جان می کردند.)

یلدا در شهر تلخاب

یلدا را چه از روی رسومات و مستندات پیشین و چه در نوع فعلی آن می توان یک جشن خانوادگی تمام عیار دانست که علاوه بر کارویژه های تفنن و سرگرمی ، پیام ها و آموزهای زیادی را در ارزش و اهمیت پیوندهای عاطفی و همگرایی اعضای خانواده، توجه به پند بزرگان و احترام به ریش سفیدان و سالمندان ، احترام به حوزه دانایی و فکر با بازیهای فکری و اشعار نغز دارد.

یلدا در شهر تلخاب نیز نظیر سایر مناطق فراهان و ایران یکی از رسومات کهن مردمی است كه از زمانهاي قديم در ميان مردم مرسوم بوده است. اين شب كه طولاني ترين شب سال است در بين مردم تلخاب به شب چله معروف است.

حضور در منزل بزرگان سالخورده و ادای احترام به آنان از آداب و رسوم زیبای مردم تلخاب است. خانواده های شهر تلخاب شب چله در منزل بزرگ خانواده جمع مي شوند و به گفتگوهاي دوستانه مي پردازند.

خواركي هايی كه در اين شب مصرف مي شود معمولاً هفت نوع است كه هركس بايد از اين هفت مورد خوراكي هر چند به مقدار كم ميل نمايد. اين خوراكيها شامل هندوانه ، ميوه فصل ، كشمش ، نخودچی ، تخمه ، گندم شادونه بو داده وانگور مي باشد.

يكي از كارهايي كه در تلخاب مرسوم است و شايد در بيشتر مناطق نيز وجود داشته باشد اين است: كساني كه نامزد دارند وهنوز عروسي نكرده اند، خانواده داماد براي تازه عروس خود هدايايي مي برند كه به زبان محلي به آن چله ليك مي گويند. اين هدايا شامل لباس ، زيورآلات وانواع خوراکی هاست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *